ο Ύπνος

Τι είναι ο Ύπνος? Γιατί τον έχουμε ανάγκη? Πόση ώρα να κοιμάται κάποιος? Μία φορά συνεχόμενη ή δύο φορές την ημέρα? Αυτά και άλλα πολλά παρόμοια ερωτήματα είναι πάντα επίκαιρα και ενδιαφέροντα!

Ο θεός Ύπνος
ο Ύπνος είναι θεός ή δαίμονας, σύμφωνα με τον Ησίοδο στη Θεογονία, ο Ύπνος και ο δίδυμος αδελφός του, ο Θάνατος, είναι «δεινοί Θεοί» που κατοικούν στον Τάρταρο, παιδιά της Νύχτας και του Ερέβους. Ο Ύπνος έχει είτε χίλιους, είτε τέσσερις γιους ή αδελφούς (εκτός από τον Θάνατο) τους Όνειρους, οι οποίοι είναι:

  • Μορφέας : Το όνομα, βγήκε από τη λέξη «Μορφή» και σχετίζεται με την ικανότητά του να παίρνει οποιαδήποτε ανθρώπινη μορφή και να εμφανίζεται στα όνειρα. Έχει την ιδιότητα να στέλνει εικόνες στα όνειρα ή στα οράματα των ανθρώπων, να τα διαμορφώνει, και να μορφοποιεί τα όντα που κατοικούν σε αυτά. Η δράση του Μορφέα είναι πρωταγωνιστική, αλλά όχι αποκλειστική. Ο Μορφέας είναι ο πιο ισχυρός από τους υπόλοιπους, για αυτό και είναι ο μοναδικός θεός που μπορεί να επέμβει στα όνειρα των βασιλιάδων και των ηρώων, ενώ όπως λένε μετέφερε τα μηνύματα των θεών στους θνητούς, με τη μορφή ονείρων.
  • Φοβήτωρ : Κάνει τα όνειρα τρομακτικά. Είναι η προσωποποίηση του εφιάλτη, και παίρνει μορφή τεράτων ή τρομακτικών ζώων.
  • Φάντασος : Παράγει τα δυσνόητα και πλασματικά όνειρα, ενώ εμφανίζεται χωρίς ζωτική μορφή. Είναι η προσωποποίηση της φαντασίας.
  • Ίκελος : Βοηθάει τις πτυχές των ονείρων που απεικονίζουν τη πραγματικότητα, κάνοντάς τα ρεαλιστικά.(ίκελος = όμοιος)

Κατά τον Όμηρο, τόπος κατοικίας του Ύπνου είναι η νήσος Λήμνος, ενώ από τους μεταγενέστερους συγγραφείς του αποδίδεται μια δική του φανταστική πατρίδα, η «Νήσος των Ονείρων», ο Ύπνος απεικονίζεται ως γυμνός νέος, μερικές φορές με γενειάδα και φτερά στο κεφάλι, ή ως κοιμώμενος άνδρας πάνω σε κρεβάτι από πούπουλα με μαύρες κουρτίνες γύρω, ενώ ο Μορφέας αποτρέπει τυχόν θορύβους που θα μπορούσαν να τον ξυπνήσουν. Στη Σπάρτη η απεικόνισή του συνοδεύεται πάντα από εκείνη του Θανάτου.


Η δύναμη του θεού Ύπνου είναι πολύ μεγάλη. Μπορεί να κοιμίσει όλους τους θεούς και όλους τους ανθρώπους. Μάλιστα κοίμισε ακόμα και τον αρχηγό των θεών, τον Δία, παρά τη θέλησή του, ύστερα από πιέσεις της θεάς Ήρας η οποία ήθελε να επηρεάσει την εξέλιξη του Τρωικού Πολέμου. Η Ήρα επισκέπτεται τον Ύπνο στη Λήμνο πού κατοικούσε, ( Ιλιάδα, Ξ 233), τον προσφωνεί

«Ὕπνε ἄναξ πάντων τε θεῶν πάντων τ᾽ ἀνθρώπων,»
«άνακτα» (άρχοντα, βασιλιά) όλων των θεών και των ανθρώπων, για να τον πείσει, αλλά ο Ύπνος το σκέφτεται να τα βάλει με τον Δία, διότι είχαν προηγούμενα από το παρελθόν. Πείθεται να το κάνει, αφού όμως πρώτα η Ήρα του ορκίστηκε να τον παντρέψει με μία από τις νεότερες Χάριτες, την γλυκιά Πασιθέη, πού τόσο επιθυμούσε. ( Ιλιάδα, Ξ 275-276)
ἦ μὲν ἐμοὶ δώσειν Χαρίτων μίαν ὁπλοτεράων
Πασιθέην, ἧς τ᾽ αὐτὸς ἐέλδομαι ἤματα πάντα.
Ο Ύπνος με την Ήρα αναχωρούν μαζί για να βρουν το Δία. Η Ήρα σκορπάει στην καρδιά του Δία «γλυκιά αγάπη και επιθυμία» και ο Ύπνος μεταμορφωμένος σε πουλί, τον αποκοιμίζει.

Να σημειώσουμε ότι η Πασιθέη είναι η θεά της χαλάρωσης και της ξεκούρασης, και έτσι καταλαβαίνουμε γιατί είναι τόσο πολύ επιθυμητή στον θεό Ύπνο !
Ο Ύπνος με την αγαπημένη του Πασιθέη, έκαναν τα παιδιά τους, τους Όνειρους,

«καὶ γάρ τ᾿ ὄναρ ἐκ Διός ἐστιν»
Όμηρος, Ιλιάδα, Α 63

Η μυστηριώδης θεραπευτική δύναμη του θεού Ύπνου είναι σε όλους μας γνωστή αλλά ακόμη και στις μέρες μας ανερμήνευτη!

Οι προϋποθέσεις ενος καλού Ύπνου

Οι απαραίτητες προϋποθέσεις ενός καλού, ευεργετικού, ανανεωτικού και θεραπευτικού Ύπνου είναι:

  1. καλό στρώμα, σκεπάσματα και μαξιλάρια σε καλά αεριζόμενο και υγιεινό δωμάτιο.
  2. να κοιμάσαι όταν νυστάζεις, όσο θέλεις και να ξυπνάς χωρίς ξυπνητήρι.
  3. η εξασφάλιση ησυχίας και συνέχειας είναι εκ των ων ουκ άνευ.
  4. να κοιμάσαι νωρίς το βράδυ και πάντα νηστικός.
  5. να μην έχεις κανένα αρνητικό συναίσθημα την ώρα του ύπνου είτε από το παρελθόν λύπες, ενοχές κλπ είτε για το μέλλον φοβίες, άγχη κλπ

Του Δημήτριου Ε. Μούρμουρα.